De stilte

Suzan Onstenk-Peeters • 6 mei 2018

Hoe stiller ik ben. Hoe luider mijn stem roept. De stem in mij. De stem die graag gehoord wil worden. Gedachten buitelen over elkaar heen. Ze roepen: hoor mij, hoor mij! Als het druk is in mijn hoofd vinden anderen mij “zo lekker rustig”. Geen idee hebben ze van de chaos in mijn hoofd. Repeterende gedachten: zorgen over de toekomst, angst, verdriet, boosheid. Een tijd lang wist ik niet wat ik daar mee moest. Ik probeerde verschillende dingen: chocola eten, sporten, heel veel slapen, hard werken, nog harder werken. Ik wilde vooral alleen zijn. Als excuus gebruikte ik dan dat ik geen tijd had, want ik was zó druk met werken. In werkelijkheid wilde ik rust, rust in mijn hoofd. Stilte. Niet nog meer informatie erbij.

Stilte is iets waar de mens van tijd tot tijd zo naar verlangt, maar als de stilte er is, voldoet die niet altijd aan je verwachtingen. Je hoopt er rustig van te worden, maar raakt er juist onrustig van. De kans bestaat dan dat je de stilte gaat vermijden uit angst voor de onrust. Alleen hoe kom je dan nog tot rust?

Er zijn mensen die er niet aan moeten denken om een uur stil te zijn. De stiltecoupé in de trein wordt door deze mensen standaard vermeden. Een andere groep zoekt de stilte juist op en gaat een paar dagen, een week of maand op retraite om in stilte te mediteren. Tot welke groep behoor jij? Misschien ben jij wel iemand die nieuwsgierig is naar wat de stilte je brengt, maar ergens wat huiverig is voor wat er gebeurt als je langer stil bent. Misschien weerhoudt de angst voor de onrust je wel om de stilte op te zoeken. Als ik je vertel dat achter de onrust de rust ligt. Wat denk je dan?

Wanneer er chaos is in mijn hoofd en ik op mijn meditatiekussen ga zitten, wordt mijn hoofd niet gelijk rustig. Vaak komen er gedachten, nog meer gedachten, gevoelens en lijkt het alsof mijn adem stokt. In eerste instantie wil ik alles wat mijn rust verstoort bevechten met het grootste en scherpste zwaard dat ik voor me zie, maar daarmee verandert er niets. Dan besef ik mij dat ik zelf de aanstichtster ben van deze chaos. Aangezien ik zelf verantwoordelijk ben, kan ik er dus ook iets aan doen. Geen dammen bouwen om alle onrust tegen te houden, maar aanschouwer worden van wat er gebeurt. Misschien zelfs wel een onderzoeker.

Ik zit daar op mijn kussentje en besluit mijn adem eens waar te nemen. Welke adem? Mijn adem stokt namelijk. Dan besluit ik om door te ademen. Om vervolgens enkel mijn ademstroom te volgen zonder hem te sturen. Ik volg mijn adem en merk dat er een gedachte opkomt. Ik benoem de gedachte heel feitelijk zoals: gedachte over werk, gedachte over kinderwens of zorgen over de toekomst. Dat is het enige wat ik doe. Ik kijk met een onderzoekende blik naar wat er in mij gebeurt en plak daar een label op, omdat het voor mij fijn is om zo mijn gedachten te ordenen. Als ik een tijdje zit, worden de gedachten niet meer dan zinnen in mijn hoofd die komen en gaan. Gedachten waar ik soms iets van vind. Mijn oordelen merk ik op als een onderzoeker die met een vergrootglas naar binnen kijkt. Vaak komt er bij een oordeel weer een gevoel op. Ik merk het op zonder er iets van te vinden. Dat is misschien nog wel het moeilijkste: niets vinden van wat je vindt. Jezelf niet veroordelen om wat je denkt, ervaart of voelt. Onderzoekend zittend merk ik op dat er steeds dezelfde dingen langskomen. Af en toe gaat er iets bij of gaat er iets weg, maar veelal is het hetzelfde. Ik herken een patroon. “Dit is dus wat ik doe”, denk ik dan. En dan gebeurt er vaak iets merkwaardigs: Er komt rust. Rust, omdat alles wat er is er mag zijn en er niets meer is dat niet mag. Ik mag er zijn en dat is fijn!

Graag zou ik jou begeleiden op een dag in stilte die met tijden niet stil blijkt te zijn en met tijden heel stil is.

Benieuwd naar wat de stilte jou brengt? Volg dan eens een stilte-dag.

Deel deze blog:

Blog Suzan

door Suzan Onstenk-Peeters 1 juli 2026
Mindfulness is opmerkzaamheid, maar wat is dat precies, opmerkzaam zijn? Mindfulness leg ik graag uit aan de hand van een voorbeeld: Stel, je loopt over straat. Iemand passeert je en botst tegen jouw schouder aan. Hoe reageer je? … Je mag er even over nadenken. … Misschien heb je geen pasklaar antwoord. Het hangt af van meerdere factoren: hoe moe je bent, hoe je dag verlopen is, hoe je je voelt, hoeveel je aan je hoofd hebt, wat jouw ervaringen zijn met ongewenste aanrakingen. Je interpreteert de situatie op een dag waarop je je relaxt voelt meestal anders dan op een dag waarop je gespannen bent. Het ene moment reageer je misschien met: “Kan gebeuren, geen probleem.” en een ander moment: “Hé, kun je niet uitkijken?!” Mindfulness traint je een buffer te creëren tussen wat er gebeurt en jouw reactie. Ook op moeilijke of stressvolle momenten. Door in plaats van automatisch, juist bewust te reageren. Zoals in deze situatie op te merken wat er precies gebeurt, bijvoorbeeld: Ik word (emotioneel) geraakt door de actie van de ander. Ik was al moe en het komt nu extra hard binnen. Ik mag geraakt zijn. Ik vind het niet fijn als iemand zo lomp doet. Dit mag ik onprettig en lomp vinden. Vervolgens sta je kort stil om te beseffen wat het gedrag van de ander met jou doet (bijvoorbeeld: mijn hart zit in mijn keel; ik ben geschrokken). Dan geef je een bewuste reactie. Misschien zeg je dan wel: “Ik ben van je geschrokken!” Intern kunnen er dus best oordelen zijn. Dat is helemaal oké. Je neemt ze waar en erkent ze. Door die erkenning kunnen ze rusten. Je neemt ze dus niet mee in de reactie naar de ander. Dat noemen we in mindfulness: niet-reactief zijn. Wanneer je vanuit deze niet-oordelende houding op de ander reageert, doet dat ook iets met de ander. Misschien zegt die persoon wel: “Ik ook.” of “Sorry, ik was in gedachten.” Mindfulness gaat dus over bewustwording. Het gaat over stilstaan. Over met je volle aandacht aanwezig zijn in het moment. Het leert je om met een open blik te kijken naar de mooie en minder mooie momenten in het heden. Je verhouden tot wat er zich afspeelt in je leven. Het leert je om meer veerkrachtig te zijn op moeilijke momenten. Wil je nog meer te weten komen over mindfulness? Op maandagavond 13 juli en 10 augustus 2026 kun je de workshop mindfulness volgen. Daarin beantwoord ik al jouw vragen en laat ik je ervaren wat mindfulness is. Er is nog plek voor jou: meld je nu aan . Ik ontmoet je graag!
door Suzan Onstenk-Peeters 26 maart 2024
Waarom werkstress niet op de werkvloer opgelost kan worden.
door Suzan Onstenk-Peeters 28 februari 2021
Angst in de troebele tijden van Corona en politieke strijd.
door Suzan Onstenk-Peeters 22 maart 2020
Vrijgevigheid in tijden van de Corona-crisis.
door Suzan Onstenk-Peeters 13 maart 2019
De oorzaak van onze overspannen maatschappij.
door Suzan Onstenk-Peeters 19 oktober 2018
Tijd maken voor mindfulness.
door Suzan Onstenk-Peeters 28 februari 2018
Omgaan met verwachtingen en teleurstellingen.
door Suzan Onstenk-Peeters 23 oktober 2017
Wat is aandacht?
door Suzan Onstenk-Peeters 2 juni 2017
Hoe we van jongs af aan leren haasten.
door Suzan Onstenk-Peeters 4 mei 2017
Hoe compassie ontstaat door mindfulness.