Angst in troebele tijden

Suzan Onstenk-Peeters • 28 februari 2021

Hetzijn troebele tijden. Een tijd waarin het lastig is om dingen helder te zien.Toch denken veel mensen dat ze zij het zeker weten. Zij weten hoe het in elkaarzit en anderen zien het niet helder.  Politieke leiders komen met oplossingen om deze Coronacrisis het hoofd tebieden. De ene kiest voor veiligheid en laat zich leiden door angst voor watdit virus kan aanrichten. Bang om het verkeerde te doen, wordt er voor controlegekozen met als gevolg strenge maatregelen. Een andere politicus zou liever zien dat alle touwtjes worden losgelaten. Weerterug naar het oude vertrouwde. Ook geleid door angst. Een diepgewortelde angstom de vrijheid voorgoed kwijt te raken.


In mijn mindfulnesstraining leerde ik ooit dat keuzes gebaseerd op angst ervooral voor zorgen dat je in je automatisch patroon schiet. Dat je eenautomatische reactie geeft die niet altijd handig is. Dus het vergroten vanangst bij anderen, omdat jezelf bang bent, zorgt niet voor rust in desamenleving. Daarnaast leerde ik tijdens die training dat iedereen de wereld bekijkt vanuit zijeigen raamwerk (referentiekader). Wat betekent dat ik nooit precies begrijp wat jij denkt envoelt. Ik kan wel een inschatting maken van hoe jij iets beleeft. Daarnaast weten we meer niet dan wel. Het niet-weten zorgt bij mensen vaak voor een gevoel van onbehagen. We hebben liever een antwoord voor onze zorgen dan dat we erkennen dat we het even niet weten. Hoe is dat voor jou?


Ik wil oproepen tot rust enachterover leunen. Juist in deze tijden waarin politieke leiders in hunverkiezingsstrijd dingen roepen om jouw angst aan te wakkeren en vervolgensverkondigen dat zij de antwoorden voor jouw zorgen paraat hebben. Kom eens lekker zitten in een stoel. In een comfortabele houding. Volg de in-en uitademing.  Neem de tijd om de adem de ruimte te geven in je lichaam.Luister vanuit deze houding eens naar wat er nu echt door anderen wordt gezegd.Niet alleen naar de woorden, maar eerst eens naar de manier waarop ze spreken.Spreken ze gecontroleerd, snel, kalm, spontaan of ingestudeerd? Voel wat dit doetmet jouw adem. Wordt de adem kalm of versnelt de adem? Kijk dan eens naar degezichtsuitdrukking van de spreker. Wat zie je? Energie, vermoeidheid,gespannenheid, ontspanning? Wat doet dit met de adem? Luister dan naar de inhoudvan de woorden. Hoe stroomt de adem nu? Wat ervaar je verder? Hoe voelt je lijf? Gespannen, ontspannen? Hoe verloopthet denken? Snel, chaotisch, rustig? Hoe voel je je? Ervaar je angst, boosheid,verdriet, blijdschap, trots? Jouw ervaringen kunnen anders zijn dan de beperkte opties die ik hier gegeven heb. Het kan ook zijn dat wat je ervaart geen naam heeft. Dat is het helemaal prima.


Met aandacht luisteren, kan nieuwe inzichten geven. Het geeft zicht op wat joutriggert. Van welke ademstroom, lichamelijke sensatie, gedachte of emotie ga jij"aan"? Wat doe je hier vervolgens mee? Reageer je gelijk en schiet jedus in een automatisch patroon? Of laat je even bezinken wat je zojuist heeftgeraakt en kies je bewust voor een vervolgstap?

Deel deze blog:

Blog Suzan

door Suzan Onstenk-Peeters 1 juli 2026
Mindfulness is opmerkzaamheid, maar wat is dat precies, opmerkzaam zijn? Mindfulness leg ik graag uit aan de hand van een voorbeeld: Stel, je loopt over straat. Iemand passeert je en botst tegen jouw schouder aan. Hoe reageer je? … Je mag er even over nadenken. … Misschien heb je geen pasklaar antwoord. Het hangt af van meerdere factoren: hoe moe je bent, hoe je dag verlopen is, hoe je je voelt, hoeveel je aan je hoofd hebt, wat jouw ervaringen zijn met ongewenste aanrakingen. Je interpreteert de situatie op een dag waarop je je relaxt voelt meestal anders dan op een dag waarop je gespannen bent. Het ene moment reageer je misschien met: “Kan gebeuren, geen probleem.” en een ander moment: “Hé, kun je niet uitkijken?!” Mindfulness traint je een buffer te creëren tussen wat er gebeurt en jouw reactie. Ook op moeilijke of stressvolle momenten. Door in plaats van automatisch, juist bewust te reageren. Zoals in deze situatie op te merken wat er precies gebeurt, bijvoorbeeld: Ik word (emotioneel) geraakt door de actie van de ander. Ik was al moe en het komt nu extra hard binnen. Ik mag geraakt zijn. Ik vind het niet fijn als iemand zo lomp doet. Dit mag ik onprettig en lomp vinden. Vervolgens sta je kort stil om te beseffen wat het gedrag van de ander met jou doet (bijvoorbeeld: mijn hart zit in mijn keel; ik ben geschrokken). Dan geef je een bewuste reactie. Misschien zeg je dan wel: “Ik ben van je geschrokken!” Intern kunnen er dus best oordelen zijn. Dat is helemaal oké. Je neemt ze waar en erkent ze. Door die erkenning kunnen ze rusten. Je neemt ze dus niet mee in de reactie naar de ander. Dat noemen we in mindfulness: niet-reactief zijn. Wanneer je vanuit deze niet-oordelende houding op de ander reageert, doet dat ook iets met de ander. Misschien zegt die persoon wel: “Ik ook.” of “Sorry, ik was in gedachten.” Mindfulness gaat dus over bewustwording. Het gaat over stilstaan. Over met je volle aandacht aanwezig zijn in het moment. Het leert je om met een open blik te kijken naar de mooie en minder mooie momenten in het heden. Je verhouden tot wat er zich afspeelt in je leven. Het leert je om meer veerkrachtig te zijn op moeilijke momenten. Wil je nog meer te weten komen over mindfulness? Op maandagavond 13 juli en 10 augustus 2026 kun je de workshop mindfulness volgen. Daarin beantwoord ik al jouw vragen en laat ik je ervaren wat mindfulness is. Er is nog plek voor jou: meld je nu aan . Ik ontmoet je graag!
door Suzan Onstenk-Peeters 26 maart 2024
Waarom werkstress niet op de werkvloer opgelost kan worden.
door Suzan Onstenk-Peeters 22 maart 2020
Vrijgevigheid in tijden van de Corona-crisis.
door Suzan Onstenk-Peeters 13 maart 2019
De oorzaak van onze overspannen maatschappij.
door Suzan Onstenk-Peeters 19 oktober 2018
Tijd maken voor mindfulness.
door Suzan Onstenk-Peeters 6 mei 2018
Het verlangen naar stilte; de onrust en rust die de stilte kan brengen.
door Suzan Onstenk-Peeters 28 februari 2018
Omgaan met verwachtingen en teleurstellingen.
door Suzan Onstenk-Peeters 23 oktober 2017
Wat is aandacht?
door Suzan Onstenk-Peeters 2 juni 2017
Hoe we van jongs af aan leren haasten.
door Suzan Onstenk-Peeters 4 mei 2017
Hoe compassie ontstaat door mindfulness.