Ons Rustpunt

Stress, een maatschappelijke uitdaging

Tue, 26 Mar 2024 13:12:14 GMT

Bij het lezen van het nieuws van vandaag: "Stress groeit bij werknemers: Integrale aanpak nodig" valt het me op dat (werk)stress niet meer alleen wordt gezien als een werkgerelateerd probleem. Stress gaat namelijk over zoveel meer dan werkdruk. Het gaat over mensen met een overbelast zenuwstelsel die in de overleefmodus zitten. Waarom zijn ze aan het overleven?

Ik denk dat stress vaak heeft te maken met verwachtingen. Verwachtingen van mensen zelf. Verwachtingen van hun omgeving. We zijn zo gewend dat alles voorradig is. We zijn niet meer gewend aan schaarste. Als we de dokter bellen, willen we dat die gelijk beschikbaar is. Het is voor mensen moeilijk te begrijpen dat ze moeten wachten, terwijl ze met één klik op de knop de bestelde boodschappen in 10 minuten voor de deur kunnen laten afleveren.

In deze snelle maatschappij zijn we het wachten verleerd. Als ik vroeger een brief op de bus deed, werd die binnen drie dagen bezorgd. Als de ontvanger dezelfde dag reageerde en mij een brief terug stuurde, had ik binnen een week een reactie. Een week!

Toen er nog geen internet was, hoefde ik enkel te kiezen uit de producten die in de winkel voorradig waren. Ik hoefde mijn hoofd niet te breken over alle keuzes die mogelijk waren, omdat ze gewoonweg niet binnen mijn bereik lagen.

Met al het streven naar efficiëntie is onze leefwereld ook heel complex geworden. We moeten veel meer keuzes maken. We vinden dat we van alles op de hoogte moeten zijn. Efficiëntie zou tot levensgemak moeten leiden. Volgens mij leidt efficiëntie op de werkvloer vaak naar de neiging tot controle. In elektronische systemen waarin alles meetbaar is, willen we zoveel mogelijk inzichtelijk maken. Zo heb ik op plekken in de zorg gewerkt waar ik elke 5 minuten van mijn werkzaamheden moest verantwoorden. Dat koste mij elke dag extra tijd aan het einde van mijn werkdag. De plekken waar de werkdruk toeneemt: gezondheidszorg, onderwijs en openbaar bestuur zijn de plekken waar alle processen steeds meer gestroomlijnd zijn. Mensen die goed zijn in het zorgen voor anderen, moeten nu ook goed zijn in het invullen van formulieren en vragenlijsten. Heel veel vragenlijsten! Ze moeten elektronische systemen volgen die niet altijd aansluiten bij hun denkwijzen. Vanwege de efficiëntie is in deze systemen namelijk weinig ruimte voor creativiteit, want creativiteit is niet meetbaar.

Ik heb geen pasklare oplossing voor stress. Daarvoor zijn de uitdagingen te complex. Ik had nu natuurlijk een heel versimpeld model over stress moeten presenteren om daar een goede marketingstrategie op los te kunnen laten, zodat ik met mijn oplossing subsidie zou kunnen aanvragen ��

Stress is een maatschappelijke uitdaging. Dat hoeven werkgevers niet alleen op te lossen. Dat kunnen we samen oplossen. Mindfulness is een handige vaardigheid om bewuster en aandachtiger te leven. Lost mindfulness stress op? Nee, het helpt je omgaan met stress en dát helpt stress verminderen. Met de volgende tips kun je daarin de eerste stappen zetten:

Beoefen geduld

Wacht eens in de rij van de kassa in plaats van de zelfscankassa te nemen als je haast hebt. Sta vervolgens stil bij wat haast eigenlijk is: wat gebeurt er in jouw lijf, het denken en je gemoedstoestand als je haast hebt? Wat gebeurt er met de haast als je erbij stilstaat?
Wacht drie ademhalingen, voordat je de telefoon opneemt.
Wacht op een reactie in plaats van erom te vragen als je vindt dat iemand niet snel genoeg op jouw e-mail of WhatsApp bericht reageert.

Beoefen schaarste

Koop pas iets nieuws als het op is.
Ga voor het kopen van een nieuw product naar één winkel of webshop. Wat ervaar je? Is er de behoefte naar meer (opties/informatie)? Heb je misschien opeens tijd over?
Toon begrip als het blijkt dat een zorgverlener niet gelijk beschikbaar is.

Beoefen medemenselijkheid

Besef je dat ieder mens net als jij een mens is met gevoel en zorgen. Iemand die net als jij fouten mag maken.
Vraag de ander eens hoe het écht met hem/haar/hen gaat.
Ontlast jezelf én de ander. Ruil taken en maak gebruik van andermans krachten: vraag de ander of die iets voor jou kan doen waar hij/zij/hen goed in is, zodat jij iets voor hem/haar/hen kunt doen waar jij goed in bent.

Angst in troebele tijden

Sun, 28 Feb 2021 10:50:51 GMT

Hetzijn troebele tijden. Een tijd waarin het lastig is om dingen helder te zien.Toch denken veel mensen dat ze zij het zeker weten. Zij weten hoe het in elkaarzit en anderen zien het niet helder. Politieke leiders komen met oplossingen om deze Coronacrisis het hoofd tebieden. De ene kiest voor veiligheid en laat zich leiden door angst voor watdit virus kan aanrichten. Bang om het verkeerde te doen, wordt er voor controlegekozen met als gevolg strenge maatregelen. Een andere politicus zou liever zien dat alle touwtjes worden losgelaten. Weerterug naar het oude vertrouwde. Ook geleid door angst. Een diepgewortelde angstom de vrijheid voorgoed kwijt te raken.

In mijn mindfulnesstraining leerde ik ooit dat keuzes gebaseerd op angst ervooral voor zorgen dat je in je automatisch patroon schiet. Dat je eenautomatische reactie geeft die niet altijd handig is. Dus het vergroten vanangst bij anderen, omdat jezelf bang bent, zorgt niet voor rust in desamenleving. Daarnaast leerde ik tijdens die training dat iedereen de wereld bekijkt vanuit zijeigen raamwerk (referentiekader). Wat betekent dat ik nooit precies begrijp wat jij denkt envoelt. Ik kan wel een inschatting maken van hoe jij iets beleeft. Daarnaast weten we meer niet dan wel. Het niet-weten zorgt bij mensen vaak voor een gevoel van onbehagen. We hebben liever een antwoord voor onze zorgen dan dat we erkennen dat we het even niet weten. Hoe is dat voor jou?

Ik wil oproepen tot rust enachterover leunen. Juist in deze tijden waarin politieke leiders in hunverkiezingsstrijd dingen roepen om jouw angst aan te wakkeren en vervolgensverkondigen dat zij de antwoorden voor jouw zorgen paraat hebben. Kom eens lekker zitten in een stoel. In een comfortabele houding. Volg de in-en uitademing. Neem de tijd om de adem de ruimte te geven in je lichaam.Luister vanuit deze houding eens naar wat er nu echt door anderen wordt gezegd.Niet alleen naar de woorden, maar eerst eens naar de manier waarop ze spreken.Spreken ze gecontroleerd, snel, kalm, spontaan of ingestudeerd? Voel wat dit doetmet jouw adem. Wordt de adem kalm of versnelt de adem? Kijk dan eens naar degezichtsuitdrukking van de spreker. Wat zie je? Energie, vermoeidheid,gespannenheid, ontspanning? Wat doet dit met de adem? Luister dan naar de inhoudvan de woorden. Hoe stroomt de adem nu? Wat ervaar je verder? Hoe voelt je lijf? Gespannen, ontspannen? Hoe verloopthet denken? Snel, chaotisch, rustig? Hoe voel je je? Ervaar je angst, boosheid,verdriet, blijdschap, trots? Jouw ervaringen kunnen anders zijn dan de beperkte opties die ik hier gegeven heb. Het kan ook zijn dat wat je ervaart geen naam heeft. Dat is het helemaal prima.

Met aandacht luisteren, kan nieuwe inzichten geven. Het geeft zicht op wat joutriggert. Van welke ademstroom, lichamelijke sensatie, gedachte of emotie ga jij"aan"? Wat doe je hier vervolgens mee? Reageer je gelijk en schiet jedus in een automatisch patroon? Of laat je even bezinken wat je zojuist heeftgeraakt en kies je bewust voor een vervolgstap?

Vrijgevigheid

Sun, 22 Mar 2020 13:55:25 GMT

“Dat zal mij niet overkomen.” Een gedachte die bij veel mensen leeft. Nadat ik op mijn tweeëntwintigste binnen zestien dagen tijd mijn vader verloor, wist ik dat het mij óók kon overkomen. Het beeld van mijn vader die na een hersenoperatie op de IC lag met een beademingsslang in zijn mond en nog meer slangen en draden aan zijn lijf om zijn toestand te kunnen monitoren, staat voor altijd in mijn geheugen gegrift. De laatste keer dat hij mij zag, had ik een mondkapje op, handschoenen en een schort aan om mij te beschermen tegen een ziekenhuisbacterie. De laatste keer dat ik hem zag, lag hij in coma en stierf hij. Niet kunnen communiceren met iemand waar je van houdt, is verschrikkelijk. Ik wens het niemand toe! Laten we er samen voor zorgen dat we anderen leed dit kunnen besparen.

Waar ik allereerst ook sceptisch was, omdat ik dacht: “aan de griep gaan ook jaarlijks veel mensen dood”, besef ik nu dat het veel meer is dan dat. Wanneer artsen keuzes moeten gaan maken wie wel en niet op de IC terecht kan komen, komt het besef dat we in een crisis terecht komen die veel verliezers gaat kennen:

1. de mensen die niet meer op de IC worden toegelaten.

2. de familie die zich zal blijven afvragen of zijn/haar familielid het misschien wel gered had als er op de IC plek was geweest.

3. de IC-arts die zich afvraagt waarop hij zijn keus moet baseren om mensen wel of niet toe te laten.

Thuisblijven is een vorm van vrijgevigheid. Vrijgevigheid betekent voor mij: iets voor een ander doen zonder er iets voor terug te verwachten. Een mooie eigenschap die mijn vader bezat. In deze tijden betekent vrijgevigheid voor mij: inperking van je eigen vrijheid in voor het leven van iemand anders. Ik hoor het argument “ik heb geen klachten; dus ik kan nog wel naar buiten gaan.” Gisteren liep ik ook nog een ommetje in de zon. “Als ik voldoende afstand houd van iedereen kan dat best,” dacht ik. Totdat een hardloper mij al hoestend in de vrije lucht voorbij rende. Sociale afstand nemen doe je samen. Hierin kun je enkel je eigen gedrag bepalen. Daarmee kun jij het volgende slachtoffer voorkomen. Dat slachtoffer kan namelijk iedereen zijn: jij, jouw dierbare, de IC-arts of ik.

Wees vrijgevig: blijf thuis!

#GEDULD

Wed, 13 Mar 2019 10:06:40 GMT

De wereld gaat steeds sneller. Onlangs las ik dat we in de afgelopen 50 jaar, 50% sneller zijn gaan spreken. Als we een pakketje voor 23:00 ’s avonds bestellen hebben we het de volgende dag in huis. Als we niet weten hoe iets ook alweer zit, zoeken we het gelijk op op onze mobiele telefoon. Als ik op de ring rijdt en de auto’s voor mij niet doorrijden terwijl we in een “groen golf” zitten, baal ik wanneer ik mijn volgende stoplicht niet haal.

Het gemak waarmee we informatie kunnen vergaren, dingen kunnen bestellen en onze wensen kunnen vervullen, zorgt voor een soort hebberigheid. Als onze behoeften niet NU worden bevredigd en we niet NU krijgen wat we willen, raken we gespannen. Door die gespannenheid worden we boos. Het maakt dat we bij de doktersassistent eisen dat WIJ NU geholpen willen worden. Dat WIJ NU recht hebben op iets. Dat ONZE eisen NU ingewilligd moeten worden. Dat JOUW wens SPOED heeft. Het maakt dat mensen die graag goede zorg willen leveren en graag iedereen tevreden willen houden een steeds grotere werkdruk ervaren. Het maakt dat we claxonneren als iemand net even zit te dromen in het verkeer. Het maakt dat we willen dat alles efficiënt, gestroomlijnd en LEAN verloopt. Omdat onze wensen en verlangens in een oogwenk in vervulling kunnen gaan weten we niet meer goed met teleurstellingen om te gaan.

Is het echt zo dat we acties van SIRE zoals #doeslief nodig hebben om ons bewust te worden van ons huftigere gedrag? Of moeten we naar de echte oorzaak kijken? Want waar komt dat huftigere gedrag vandaan? Volgens mij leven we in een overspannen maatschappij, waarin we elkaar onder druk zetten om ONZE wensen NU METEEN te laten bevredigen. Ik zou willen pleiten voor #GEDULD.

Ik heb geen tijd. Ik zorg voor anderen.

Fri, 19 Oct 2018 08:41:57 GMT

Een baan van 32 uur; overuren niet meegerekend. Minimaal 10 uur reistijd in de week. Bij thuiskomst eten, tv-kijken en op de bank in slaap vallen. Geen puf om nog iets te ondernemen, iemand te bellen, laat staan af te spreken. Werkdagen die steeds langer worden, omdat je door vermoeidheid steeds trager wordt en toch vindt dat alles af moet. Je zorgt immers graag voor anderen. Je moet: “hup, zet door, nog even dit.” Je sociale leven leidt eronder. Je raakt snel geïrriteerd. Je bent kortaf tegen je kat of partner.

Dan lees je over Mindfulness:
- omgaan met spanning, vermoeidheid en grenzen
- meer in uit je hoofd en meer in je lijf zijn
- vaker in het hier-en-nu zijn
Dit gaat over jou. Dit is precies wat je nu nodig hebt. Vervolgens lees je dat je 8 weken lang 1 avond in de week beschikbaar moet zijn en elke dag thuis moet oefenen. Daar heb jij geen tijd voor!

Zo verging het mij ook. Ik zorgde graag voor anderen, maar vergat mezelf. Ik was een kei in het negeren van signalen die aangaven dat ik op was. Wetend dat het anders moest, maar gevangen in de automatische piloot die zei dat ik door moest en geen tijd had. Een paar maanden later zat ik thuis met een burn-out. Mijn hoofd kon niet meer denken. Mijn lijf wilde alleen slapen. Voor me uit starend op de bank. Overvallen door onrust, omdat mijn hoofd nog steeds aangaf dat ik door moest, harder moest, verder moest.

Twee jaar van vallen en opstaan volgde. Toen kwam Mindfulness opnieuw op mijn pad. Ik besloot een training te gaan volgen. Sindsdien is Mindfulness een steeds grotere rol in mijn leven gaan spelen. Van af en toe een keer mediteren tot een dagelijkse routine. Van altijd maar snel naar je mag er de tijd voor nemen. Van gejaagd naar rust. Dit gun ik jou ook!

Dus heb je geen tijd voor Mindfulness? Dat is het de hoogste tijd! Tijd maken is de eerste stap. Neem je overuren op: dan heb je de tijd voor jezelf die zo verdient.

De stilte

Sun, 06 May 2018 09:49:00 GMT

Hoe stiller ik ben. Hoe luider mijn stem roept. De stem in mij. De stem die graag gehoord wil worden. Gedachten buitelen over elkaar heen. Ze roepen: hoor mij, hoor mij! Als het druk is in mijn hoofd vinden anderen mij “zo lekker rustig”. Geen idee hebben ze van de chaos in mijn hoofd. Repeterende gedachten: zorgen over de toekomst, angst, verdriet, boosheid. Een tijd lang wist ik niet wat ik daar mee moest. Ik probeerde verschillende dingen: chocola eten, sporten, heel veel slapen, hard werken, nog harder werken. Ik wilde vooral alleen zijn. Als excuus gebruikte ik dan dat ik geen tijd had, want ik was zó druk met werken. In werkelijkheid wilde ik rust, rust in mijn hoofd. Stilte. Niet nog meer informatie erbij.

Stilte is iets waar de mens van tijd tot tijd zo naar verlangt, maar als de stilte er is, voldoet die niet altijd aan je verwachtingen. Je hoopt er rustig van te worden, maar raakt er juist onrustig van. De kans bestaat dan dat je de stilte gaat vermijden uit angst voor de onrust. Alleen hoe kom je dan nog tot rust?

Er zijn mensen die er niet aan moeten denken om een uur stil te zijn. De stiltecoupé in de trein wordt door deze mensen standaard vermeden. Een andere groep zoekt de stilte juist op en gaat een paar dagen, een week of maand op retraite om in stilte te mediteren. Tot welke groep behoor jij? Misschien ben jij wel iemand die nieuwsgierig is naar wat de stilte je brengt, maar ergens wat huiverig is voor wat er gebeurt als je langer stil bent. Misschien weerhoudt de angst voor de onrust je wel om de stilte op te zoeken. Als ik je vertel dat achter de onrust de rust ligt. Wat denk je dan?

Wanneer er chaos is in mijn hoofd en ik op mijn meditatiekussen ga zitten, wordt mijn hoofd niet gelijk rustig. Vaak komen er gedachten, nog meer gedachten, gevoelens en lijkt het alsof mijn adem stokt. In eerste instantie wil ik alles wat mijn rust verstoort bevechten met het grootste en scherpste zwaard dat ik voor me zie, maar daarmee verandert er niets. Dan besef ik mij dat ik zelf de aanstichtster ben van deze chaos. Aangezien ik zelf verantwoordelijk ben, kan ik er dus ook iets aan doen. Geen dammen bouwen om alle onrust tegen te houden, maar aanschouwer worden van wat er gebeurt. Misschien zelfs wel een onderzoeker.

Ik zit daar op mijn kussentje en besluit mijn adem eens waar te nemen. Welke adem? Mijn adem stokt namelijk. Dan besluit ik om door te ademen. Om vervolgens enkel mijn ademstroom te volgen zonder hem te sturen. Ik volg mijn adem en merk dat er een gedachte opkomt. Ik benoem de gedachte heel feitelijk zoals: gedachte over werk, gedachte over kinderwens of zorgen over de toekomst. Dat is het enige wat ik doe. Ik kijk met een onderzoekende blik naar wat er in mij gebeurt en plak daar een label op, omdat het voor mij fijn is om zo mijn gedachten te ordenen. Als ik een tijdje zit, worden de gedachten niet meer dan zinnen in mijn hoofd die komen en gaan. Gedachten waar ik soms iets van vind. Mijn oordelen merk ik op als een onderzoeker die met een vergrootglas naar binnen kijkt. Vaak komt er bij een oordeel weer een gevoel op. Ik merk het op zonder er iets van te vinden. Dat is misschien nog wel het moeilijkste: niets vinden van wat je vindt. Jezelf niet veroordelen om wat je denkt, ervaart of voelt. Onderzoekend zittend merk ik op dat er steeds dezelfde dingen langskomen. Af en toe gaat er iets bij of gaat er iets weg, maar veelal is het hetzelfde. Ik herken een patroon. “Dit is dus wat ik doe”, denk ik dan. En dan gebeurt er vaak iets merkwaardigs: Er komt rust. Rust, omdat alles wat er is er mag zijn en er niets meer is dat niet mag. Ik mag er zijn en dat is fijn!

Graag zou ik jou begeleiden op een dag in stilte die met tijden niet stil blijkt te zijn en met tijden heel stil is.

Benieuwd naar wat de stilte jou brengt? Volg dan eens een stilte-dag.

Verwachtingen

Wed, 28 Feb 2018 16:38:45 GMT

Toen ik tijdens mijn Mindfulnesstraining voor het eerst hoorde dat we als mens ons eigen lijden veroorzaakten, werd ik boos. Ik was toch zeker zelf niet de oorzaak van de last die ik ervaarde? Pijn en verdriet overkwamen mij toch? Hoe kon ik daar nu zelf de veroorzaker van zijn?

Het hield mij bezig. Ook nog lange tijd na mijn training. Steeds beter begreep ik wat die woorden eigenlijk betekende. Vaak hebben we verwachtingen van iets. Verwachtingen over ons leven, onze familie, kinderen, broers, zussen, ouders, werk, onze toekomst. Als er door onszelf of anderen niet aan onze verwachtingen wordt voldaan, raken we teleurgesteld. We hebben het idee dat we falen of dat ons iets wordt aangedaan en raken overspoeld door emoties. Op die momenten zien anderen meestal niet de beste kant van ons. We hebben pijn of verdriet. Als we ons daar door laten meenemen of overspoelen, raken we buiten ons zelf. We gaan schreeuwen, vloeken, huilen of raken misschien wel naar binnengekeerd. We raken teleurgesteld in het leven. Wanneer we daar in blijven hangen, komen we in een negatieve spiraal terecht. Dan gaan we ons steeds ellendiger voelen en anderen steeds meer afstoten.

Ik kon ook flink teleurgesteld raken. Bijvoorbeeld wanneer een afspraak waar ik mij zo op verheugd had niet doorging. Als ik te laat kwam, omdat de trein vertraging had, terwijl ik extra hard had gefietst om de trein te halen. Wanneer een vriend mij nooit belde en ik zelf altijd het initiatief moest nemen.

Toen ik op een dag opnieuw teleurgesteld raakte, bedacht ik mij dat het ook anders kon. Ik besloot minder van mezelf en anderen te verwachten. Er gebeurde iets opmerkelijks. Wanneer ik geen enkel kaartje of telefoontje verwachtte op mijn verjaardag, werd ik verrast door elk kaartje en telefoontje dat wel kwam. Zo raakte ik niet teleurgesteld door alles wat er niet was of niet gebeurde, maar werd ik verrast door alle dingen die wel gebeurden.

In een maatschappij waarin het kan voelen dat je constant een doel moeten nastreven, targets moet halen en ambitieus wil overkomen, voelt het misschien wat onwennig om wat minder van jezelf of anderen te verwachten. Toch zou ik het iedereen aanraden. Door minder te verwachten, raak je minder teleurgesteld en lijd je dus ook minder. Door lagere verwachtingen kun je eerder blij zijn met wat er wel is. Dat maakt je tot een blijer mens. En zeg nu zelf wie zou jij als vriend willen hebben: degene die klaagt dat je nu pas belt of degene die blij is dat je belt?

Aandacht

Mon, 23 Oct 2017 19:39:15 GMT

Dingen met aandacht doen. Hoe moeilijk is dat? Met je aandacht blijven wat je doet. Ik probeer het elke dag. ’s Morgens als ik mediteer. Tijdens mijn ontbijt. Bij het tandenpoetsen. In het verkeer. Op mijn werk. Als ik mijn kat aai.

Toch raak ik steeds weer afgeleid. Zo kunnen in een file zomaar ineens mijn gedachten afdwalen naar dingen die ik die dag heb meegemaakt. Dingen waaraan ik me heb geërgerd of mensen die me een glimlach bezorgde. Of tijdens het tandenpoetsen dat ik me opeens besef dat ik al minutenlang voor de spiegel sta, maar geen idee meer heb of ik mijn kiezen rechtsboven wel heb gepoetst. Dat zijn van die momenten die voorbij gaan zonder dat ik er erg in hebben. Op die momenten lijk ik alleen uit een hoofd te bestaan. Alsof er geen lijf bestaat.

Het is wat mijn geest doet. Wat iedereens geest doet. Die laat zich niet dwingen. Wanneer iets te lang duurt, gaat hij op zoek naar nieuwe impulsen. Als een onbestuurbaar ding dat zijn eigen weg gaat.

Om me heen kijkend merk ik dat die aandachtsverslapping of afleiding steeds groter lijkt te worden. Het lijkt alsof mensen steeds vaker aandacht voor iets hebben, maar wel korter en minder intensief. Mensen die een gesprek voeren, maar tegelijkertijd ook nog via hun telefoon berichtjes versturen en wel lachen, maar je niet meer weet of het is om jouw grap of wat ze net gelezen hebben. Telefoongesprekken die “even” tussendoor worden gevoerd of worden onderbroken door kinderen of partners die NU iets moeten weten. Een kassière die je niet aankijkt of mensen die wel boodschappen afrekenen, maar geen idee hebben wie er achter de kassa zat. Een therapeut die tijdens het gesprek zit te typen, omdat alleen de tijd met de cliënt erbij door de zorgverzekeraar wordt vergoed. Het appje dat écht in de auto beantwoord moet worden.

Misschien is het geen aandachtsverslapping, maar meer een aandachtsoverkill. Alsof we overal aan moeten beantwoorden en het moet allemaal NU. De kranten staan er bol van: Eerst hadden we de dertigers die in een vervroegde midlifecrises zaten. Een paar jaar later waren het de twintigers met een burn-out. Nu zijn het de studenten en middelbare scholieren die het niet meer trekken. Tegelijkertijd staan de kranten vol met ongelukken door het gebruik van de mobiele telefoon in het verkeer.

Ik wil hier graag aandacht vragen voor aandacht. Gerichte aandacht. Met 1 ding tegelijk bezig zijn. Niet overal aan te hoeven beantwoorden. Gewoon zijn met wat er is. Dat is genoeg. Dan komt het wel weer goed met “ons”.

Niet treuzelen!

Fri, 02 Jun 2017 13:18:27 GMT

Dit verkeersbord staat naast de basisschool. Ik kreeg het benauwd toen ik het las. Zouden kinderen die druk ook voelen als ze het lezen, vroeg ik mij af. Is dit het typische voorbeeld van de gehaaste maatschappij? Niet treuzelen, maar vlug gauw nog vlugger in- en uitstappen! Of staat dit verkeersbord er vanwege ruimtegebrek? Zijn er eigenlijk te weinig parkeerplaatsen en moet er gauw plaats gemaakt worden voor de volgende auto?

Voor mij geeft dit verkeersbord de gehaastheid, de drukte en de krapte van de stad in deze tijd aan. Alsof ouders geen tijd meer mogen nemen om hun kinderen naar school te brengen, op te halen, gedag te zeggen en uit te zwaaien. Is dit wat we onze kinderen mee willen geven: schiet op dan doe je het goed?!

Ik was als kind een dromer: veel ideeën, maar niet snel. Snel in mijn hoofd, niet in de uitvoering. Als ik thuiskwam van school en bij een kop thee tegen mijn moeder zei dat andere kinderen zeiden dat ik langzaam was dan zei zij: ”Je doet dingen misschien langzamer, maar je doet het wel heel precies”. Toch kon dat niet voorkomen dat ik uiteindelijk ook werd bevangen door het snelheidsvirus. Mijn gehaastheid is ontstaan op de basisschool. Ergens heb ik tegen mezelf gezegd dat ik het sneller moest doen. Ik ben mezelf gaan pushen. Als ik dat deed had ik net op tijd mijn opdrachten en toetsen af. Dan vond ik dat ik het goed deed en was ik trots op mezelf.

Dat pushen en mezelf toespreken: “nog even doorzetten” heeft heel lang voor me gewerkt, totdat het tegen me ging werken. Ik kreeg een burn-out: mijn lijf en hoofd konden even helemaal niets meer. Ik had geen energie meer. Hoeveel ik ook sliep, ik kwam niet bij. Geluiden kon ik slecht verdragen. Ik raakte er overprikkeld en boos van. Ik was verdrietig en somber. Het was een vreemde gewaarwording voor iemand die altijd maar doorgaat en niet van ophouden weet. Het was een keerpunt in mijn leven.

Tijdens mijn herstel kwam Mindfulness mijn pad. Mindfulness was anders dan elke andere training die ik ooit had gevolgd. Het leerde mij stil te staan bij wat er echt in mij omging in plaats van op de automatische piloot door te razen. Ik leerde door meditatie beter opmerken wat er in mijn hoofd en lijf van moment tot moment gebeurde. Het gaf mij inzicht in hoe mijn lichamelijke sensaties, gedachten en gevoelens elkaar beïnvloeden en in hoeverre ik daar wel/geen controle over had. Ik leerde naast de prettige ervaringen ook onprettige ervaringen zoals pijn, boosheid en verdriet toe te laten, te accepteren en los te laten. Daarnaast hielp de stresseducatie, die ook onderdeel was van de training, mij de eerste signalen van vermoeidheid herkennen. Ik werd niet meer overvallen door mijn vermoeidheid, omdat ik had geleerd energie-gevende en energievretende taken beter op elkaar af te stemmen en mijn grenzen beter aan te voelen. Het was het begin van een bewuster leven. Leven met aandacht voor mezelf en mijn omgeving. Leven in mijn eigen tempo. Mijn leven in balans.

Terug op de werkvloer zag ik dat ik veel meer collega’s overbelast raakten in hun werk. Het viel me op dat ook vrienden, buren, zorgverleners, mantelzorgers en cliënten met dezelfde onrust en stress worstelden als ik had gedaan. Ik wilde anderen helpen om te voorkomen dat ze opgebrand raakte. Daarom besloot ik een NLP (neuro-linguïstisch programmeren) Practitioner opleiding te volgen. De opleiding was verdiepend. Het bracht mij nieuwe inzichten. Ik leerde specifiekere vragen te stellen, waardoor ik me nog beter kon verplaatsen in andere mensen. Het verruimde mijn blik: ik begreep beter waar het gedrag dat mensen lieten zien vandaan kwam. Dit hielp mij om de mens achter zijn gedrag te zien. Door deze opleiding te volgen, kreeg ik helder voor ogen welke koers ik wilde gaan varen in mijn werk: ik wilde Mindfulnesstrainer worden!

Om mijn kennis over Mindfulness te vergroten en op de juiste wijze over te kunnen dragen, heb ik een basisopleiding en vervolgopleiding tot Mindfulnesstrainer gevolgd bij een erkend instituut: Centrum voor Mindfulness te Amsterdam. Nu is het tijd om mijn droom waar te gaan maken! Ik heb Ons Rustpunt opgezet. Ons Rustpunt is de plek in Eindhoven om Mindfulness te volgen. Ons geeft aan dat het voor ons allemaal is. Daarnaast verwijst Ons naar mijn achternaam: Onstenk. De naam die ik van mijn vader kreeg en met trots draag. Rustpunt verwijst naar een plek waar je tot stilstand mag komen. Een plek waar je vertraagt en verstilt om te kunnen zien waar je nu bent. Waar sta jij nu?

Compassie

Thu, 04 May 2017 11:23:11 GMT

Met enige regelmaat merk ik op dat mensen zichzelf afkraken. Opvallend genoeg is dat vooral wanneer ze zichzelf zien in een spiegel of op een foto. Er blijkt van alles aan ze te mankeren: ze zijn te dik, ze hebben een onderkin, hun haar of kleding zitten niet goed of staan niet mooi, ze kijken niet goed uit hun ogen. Ik kan een hele waslijst opnoemen, maar waarschijnlijk herkent iedereen dat je weleens minder tevreden bent over jezelf. Op zich is daar niets mis mee. Het stelt ons ook in staat tot verbetering. Een confrontatie met ons uiterlijk kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat we besluiten gezonder te gaan eten, meer te gaan sporten en als gevolg daarvan weer meer energie krijgen.

Wanneer minder tevreden met iets zijn, omslaat in ontevreden zijn met jezelf gebeurt er iets anders. Je waarnemingen vernauwen en je gedrag en emoties veranderen. Je gaat jezelf bijvoorbeeld afkraken in je hoofd of in bijzijn van anderen. Je ziet alleen nog maar wat er niet goed of inperfect aan jezelf is. In zo'n geval ben je zo gericht op ene detail dat je al het andere uit het oog dreigt te verliezen. Zo kom je in een spiraal van negatieve gedachten en somberheid terecht.

Vaak is het lastig om uit die spiraal van negatieve gedachten en somberheid te komen. Anderen kunnen wel zeggen dat je een toffe vrouw of kerel bent, maar vaak geloof je de ander niet. Je denkt dat ze het wel zullen zeggen omdat ze je beter willen laten voelen, maar niet omdat het zo is. De manier om uit die negatieve spiraal te komen is mijn inziens: zelfcompassie. Tegenwoordig lijkt compassie een modebegrip te worden, maar het betekent niets anders dan: je betrokken voelen bij pijn en lijden van jezelf en/of anderen. Je betrokken voelen bij pijn en lijden van jezelf is niet makkelijk als je je eigen pijn en lijden veroorzaakt, door je blind te staren op enkele eigenschappen die je bezit en die je niet wilt bezitten. Eigenschappen waarvan je wilt dat ze er niet zijn. Eigenschappen in uiterlijk, gedachten of gedrag waar je tegen vecht of boos om bent of je voor schaamt. Ze gaan alleen niet weg, want ze zijn er al. Hoe harder je vecht hoe groter de eigenschappen lijken te worden. Je wordt die paar eigenschappen die je zo verschrikkelijk vindt. Je vindt jezelf verschikkelijk. Zo gaat dat als je blik vernauwt is.

Hoe verruim je je blik als die vernauwt is? Je zou kunnen beginnen te herkennen en erkennen dat je blik vernauwd is. Hoe doe je dat? In je eentje is dat niet zo gemakkelijk. Als Mindfulnesstrainer zou ik je natuurlijk aanraden om je vandaag nog in te schrijven voor een Mindfulnesstraining, maar ik kan me zo voorstellen dat jij dan denkt dat dit puur eigen belang is; dus ik zal eerst een paar tips geven:
- Neem elke dag eens een paar minuten de tijd om te zitten
- Als je dat prettig vindt, sluit dan je ogen of kijk naar vast een punt voor je op de grond (probeer hierbij een ontspannen blik te houden)
- Voel hoe je gedragen wordt door de ondergrond/voel hoe je zit in de stoel
- Volg vervolgens met je aandacht je ademhaling zonder iets aan de ademstroom te veranderen
- Wanneer je afdwaalt door iets wat je hoort, voelt of denkt, merk dat dan op zonder er iets van te vinden
- Laat gebeuren wat er gebeurt zonder je er door mee te laten slepen of in te verliezen. Merk het enkel op. Helpend hierbij kan zijn om voor jezelf heel feitelijk te benoemen wat er in je lijf en hoofd gebeurt. Bijvoorbeeld: "pijn in schouder", "hoofdpijn", "afdwalen", "gedachte: ik kan het niet", "gedachte: ik ben dom, want ik kan mijn aandacht niet eens een paar minuten bij mijn ademhaling houden", "gedachte: waarom doe ik dit", "boosheid", "verdriet", "horen: fluitende vogels".
- Nadat je hebt opgemerkt, benoemt en erkent dat je afgewaalt was, breng je de aandacht weer terug naar de adem.
- Dit doe je steeds opnieuw.

Dit is mediteren. Niets meer en niets minder. Zo lijkt het heel eenvoudig. Ik mediteer al velen jaren, maar ik merk ook dat het steeds weer anders is. Het ene moment ben ik meer opmerkzaam dan het andere moment. Het ene moment voel ik meer compassie voor mezelf dan het andere moment. Voor mij gaat het erom dat ik middels Mindfulness heb geleerd meer van mezelf te houden, omdat ik beter weet wat er van moment tot moment in mij omgaat en wat ik nodig heb om in balans te blijven: rust, een blokje om, thee, chocolade. Of ik de hele dag Mindful ben? Nee, natuurlijk niet, ik ben ook maar mens :-)

Op tijd!

Thu, 06 Apr 2017 19:52:12 GMT

We leven in een wereld die 24 uur per dag, 7 dagen in de week lijkt aan te staan. We hebben het druk, we hebben haast en stress. We leven in het verleden of de toekomst en missen vaak het heden. Mooie momenten ontglippen aan onze aandacht.

Elf jaar geleden schreef ik een monoloog voor een cabaretvoorstelling. De tekst was uit mijn hart gegrepen:
"Op tijd
Tijd om wakker te worden
Tijd om op te staan
Etenstijd
Reistijd
Werktijd
Behandeltijd
Sluitingstijd
Bezoektijd
Ik had geen tijd om je te bellen
Ik had geen tijd voor de afwas
Er is een tijd van komen en een tijd van gaan
De tijd van gaan is nu gekomen
Zijn tijd is gekomen
Te vroeg voor dit jonge leven
Beter te vroeg dan te laat
Beter laat dan nooit
De tijd tikt voort
Ik heb tijd te kort
Ik kan er niets aan doen, maar ik wil altijd weten hoe laat het is. Hoeveel tijd ik nog heb. Wanneer het mijn tijd is.
“Ach, jouw tijd komt nog wel” Mijn tijd komt nog wel??? Wanneer dan? Hoelang dan? Als ik even oud word als mijn vader geworden is dan heb ik nog maar 28 jaar om: te eten, te drinken, te koken, te slapen, te snurken, te plassen en te poepen, in m’n neus te peuteren, te douchen, te lachen, te huilen, boos te zijn, te schoppen, te slaan, te schreeuwen, te lopen, te rennen, te dansen, te fitnessen, te skeeleren, af te vallen, te leren, te werken, te luisteren, te spreken, jou te ruiken, te masseren, gemasseerd worden, zoenen, strelen, de liefde bedrijven, jou lief te hebben, gitaar te leren spelen, leren fotograferen en paardrijden, toneelspelen, uit eten gaan, biologisch vlees eten, een filmpje pakken, naar ’t theater gaan, Evita zijn in dé musical, beroemd worden en de jackpot winnen, een huis kopen, m’n droomauto rijden, surfen, diepzeeduiken, wilde dieren in AFRIKA bekijken, de snelste rollercoaster van de wereld bedwingen, mijn oma en moeder knuffelen, m’n broer porren voor ’n avondje stappen, een terrasje pakken, lol maken met vrienden, te dromen en dromen waar te maken, ziek te worden, afscheid te nemen, m’n begrafenis te regelen, ME DRUK MAKEN OVER TIJD!
.......
Mijn horloge loopt standaard twee minuten voor. Dan kan ik twee minuten te laat komen en toch op tijd zijn."

Al was alles in deze monoloog uitvergroot om het tot een geschikte tekst voor een cabaretvoorstelling te maken, het gaf wel aan waar ik op dat moment in mijn leven mee worstelde. Zo teruglezend was het misschien niet vreemd dat ik jaren later overbelast raakte. In de hoop met de tijds- en levensdruk te leren omgaan, meldde ik mij aan voor een Mindfulnesstraining. Ik had toen niet kunnen voorspellen dat deze training mijn leven voorgoed zou veranderen.

De Mindfulnesstraining zorgde ervoor dat ik gewaar was van wat er allemaal in mijn hoofd en lijf omging. Ik leerde waar te nemen wat er van moment tot moment in mijn lichaam en geest gebeurde zonder daar iets van te vinden. Van een wandelend hoofd in de wolken weer met beide benen op de grond. Vanuit altijd maar doen, gewoon zijn waar je bent. Je bent er al; dus waarom zou je naar een andere plek gaan? Door onder ogen te komen wat er in het moment was, kon ik aanvaarden wat er in mij omging. Ik besefte mij dat je eerst moet kunnen zien wat er is, voordat je het kunt vastpakken. Pas als je iets echt onder ogen bent gekomen, aangeraakt en vastgepakt hebt, kun je het loslaten. Dat geldt voor zowel gedachten als lichamelijke gevoelens en emoties.

Ik start deze blog nu met de intentie er meer te gaan schrijven. Wanneer je de volgende kunt verwachten? Geen idee! Misschien over een dag of twee, of over een week? Misschien duurt het wel een maand! Ik schrijf wanneer er iets in me opkomt of ik iets wil delen. Tot slot: Mindfulness is goed voor velen ;-)